Spomen dom



Ljubišina biografija
Programske aktivnosti
Stalna postavka

Istorijat

Osnivanjem Opštinskog arhiva u Budvi 1976. g. stvaraju se uslovi za prikupljanje i proučavanje arhivske građe o S. M. Ljubiši. Tako je jedna od djelatnosti kojom se Arhiv intenzivno bavio bio rad na osnivanju muzejske postavke. Od dr Miroslava Luketića, tadašnjeg direktora Opštinskog arhiva “je potekla inicijativa da se rodna kuća Stefana Mitrova Ljubiše, najistaknutije ličnosti grada, pretvori u Ljubišin spomen dom. On je autor i elaborata o uređenju rodne kuće sa predlogom da cijela kuća bude tretirana kao spomen dom; da se u prizemlju osnuje memorijalna zbirka posvećena Ljubiši i drugim istaknutim stvaraocima iz prošlosti Budve, a da na prvom, drugom i trećem spratu bude smješten Opštinski arhiv. Bilo je predviđeno da memorijalna zbirka organizaciono bude u sastavu arhiva, kao posebna radna jedinica.” (Dr Miroslav Luketić: bio – bibliografija, Cetinje, 2007, str. 38) Deset godina poslije zemljotresa Opštinski arhiv Budve se uselio u Ljubišinu rodnu kuću. Međutim, 1992. godine reorganizacijom arhivske službe u Crnoj Gori ukinuti su opštinski arhivi kao samostalne ustanove i formiran je Državni arhiv Crne Gore. Tada dolazi do izdvajanja Spomen doma iz Arhiva i on biva pripojen JU “Muzeji, galerija i biblioteka” Budva. Devedesetih godina Ljubišin spomen dom je svečano otvoren sa muzejskom postavkom koju su priredili Arhiv i Biblioteka. Tada postavka nije zaživjela kao stalna, već se to desilo nešto kasnije, februara 2007. godine, uz prigodan program.

Zgrada

Spomen dom posvećen Stefanu Mitrovom Ljubiši nalazi se u Starom gradu, u kući u kojoj je ovaj pisac i političar rođen.
Kuću, tipične mediteranske arhitekture XVIII vijeka, Ljubišin otac Mitar, pomorac, kupio je kada se sa porodicom doselio u Budvu iz Paštrovića. Godine 1874. Ljubiša je bio prinuđen da zbog teške materijalne situacije u kojoj se našla njegova porodica (u tom periodu žive u Zadru) proda kuću. U drugoj polovini XX vijeka kuća je vlasništvo budvanske opštine. Krajem prošlog vijeka, na inicijativu dr Miroslava Luketića, tadašnjeg direktora budvanskog Arhiva, rodna kuća Stefana M. Ljubiše pretvorena je u Ljubišin spomen dom.

Danas, u prizemlju ove četvorospratne zgrade nalazi se stalna muzejska postavka posvećena ovom istaknutom Budvaninu, dok ostale spratove koristi Državni arhiv Crne Gore, arhivsko odjeljenje Budva.

Kontakt:

Spomen dom Stefan M. Ljubiša
Cara Dušana 11, Stari grad
Budva
tel/fax +382(0)33 452060
e-mail: spomendomsmlj@t-com.me